شمسه: نشریه الکترونیکی سازمان کتابخانه ها، موزه ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی

شمسه: نشریه الکترونیکی سازمان کتابخانه ها، موزه ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی

بررسی میزان تأثیر کتابخانه‌های آستان قدس رضوی بر توسعه فرهنگی شهر مشهد

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 کارشناس ارشد کتابداری و اطلاع رسانی دانشگاه فردوسی و مسئول امور کتابخانه شیخ هاشم قزوینی(ره) وایسته به سازمان کتابخانه ها، موزه ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی
2 کارشناس ارشد کتابداری و اطلاع رسانی دانشگاه بین المللی امام رضا(ع) و مسئول امور کتابخانه امام صادق(ع) وایسته به سازمان کتابخانه ها، موزه ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی
3 دکترای علم اطلاعات و دانش شناسی دانشگاه فردوسی مشهد و عضو هیأت علمی دانشگاه بین المللی امام رضا(ع)
10.30481/shams.2024.208758
چکیده
هدف:  هدف پژوهش حاضر بررسی میزان تأثیر کتابخانه‌های آستان قدس رضوی بر توسعه فرهنگی شهر مشهد می‌باشد.
روش:  پزوهش حاضر کاربردی و از نوعتوصیفی-پیمایشیاست. جامعه آماری این پژوهش کلیه اعضای فعال کتابخانه‌های آستان قدس رضوی شهر مشهد  شامل 21710 در سال 1401بودند.‌حجم نمونه بر اساس جدول مورگان و کرجسی 377 نفر تعیین شد تعیین شد و اعضای نمونه با روش نمونه‌گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. برای جمع آوری اطلاعات از یک پرسشنامه محقق ساخته شامل 5 مولفه توسعه فرهنگی(تقویت هویت فرهنگی شهر مشهد،‌افزایش مبادلات فرهنگی،‌ارتقاء فرهنگ کتاب خوانی،‌افزایش میزان سرانه مطالعه و ارتقاء سطح دانش جامعه،‌توسعه آموزش های فرهنگی و هنری) و 35 گویه مرتبط با آنها استفاده شد.‌ روایی پرسشنامه با استفاده از نظرات 4 نفر کارشناس(یک نفر از اساتید دانشگاه با مدرک دکتری علم اطلاعات و دانش شناسی،‌یک نفر دکتری علم اطلاعات و دانش شناسی،‌دو نفر کارشناسی ارشد علم اطلاعات و دانش شناسی) تأیید و ضریب پایایی آن با استفاده از آلفای کرونباخ محاسبه و مقدار آن 0.95 به دست آمد..
یافته ها: یافته ها نشان داد که میزان تأثیرکتابخانه‌های آستان قدس رضوی بر مؤلفه‌های تقویت هویت فرهنگی، افزایش مبادلات فرهنگی، ارتقاء فرهنگ کتابخوانی، افزایش میزان سرانه مطالعه و ارتقاء سطح دانش، توسعه آموزش‌های فرهنگی و هنری بیش از حد متوسط است. بین نظرات اعضای نمونه در مورد تأثیر کتابخانه های آستان قدس رضوی بر توسعه فرهنگی شهر مشهد، در گروه‌های مختلف جنسی،‌سنی و تحصیلی تفاوت معنی‌‌داری مشاهده نشد. در بین گروه‌های شغلی میانگین نظرات دانش آموزان از دانشجویان، آزاد و طلبه بیشتر بود. میانگین نظرات کارمندان از دانشجویان و همچنین دانشجویان از طلاب بیشتر بود.
اصالت/ارزش: در این پژوهش از بین مؤلفه‌های توسعه‌ی فرهنگی، 5 مؤلفه  مرتبط با فعالیت‌های کتابخانه‌ای شناسایی و میزان تأثیر آنها بر توسعه‌ی فرهنگی شهر مشهد بررسی شد.
نتیجه گیری: نتایج نشان داد که کتابخانه ها در توسعه هویت فرهنگی شهر مشهد از طریق 5 مؤلفه‌ی تقویت هویت فرهنگی،‌‌افزایش مبادلات فرهنگی ،‌ارتقاء فرهنگ کتاب خوانی،‌افزایش میزان سرانه مطالعه و ارتقاء سطح دانش جامعه و توسعه آموزش های فرهنگی و هنری موفق و تأثیرگذار بوده است.
کلیدواژه‌ها